Toponomasticon Hispaniae

O subproxecto “Toponimia de Galicia e Portugal” articúlase en dous equipos, o de Galicia e o de Portugal, con cadansúa delimitación territorial e lingüística (galego e portugués).

Para esta primeira fase estudiaranse 444 topónimos galegos e 100 portugueses, entre os cales se encontran macrotopónimos (en Galicia, os 315 concellos do Nomenclátor oficial de 2003), corónimos, orónimos, hidrónimos e talasónimos.

Para a escolla procurouse a súa representatividade lingüística e xeográfica. A aparente desproporción entre o número dos nomes galegos e os portugueses atende á enorme densidade toponímica de Galicia: como é sabido, cun 6% do territorio español, contén case o 35% das entidades de poboación do nomenclátor oficial; no que toca a Portugal, supera nuns dez mil o número total de núcleos nos nomenclátores respectivos.

O subproxecto "Toponimia de Aragón, Cantabria e La Rioja" forma parte do proxecto xeral Toponomasticon Hispaniae. A súa zona de estudo abrangue tres rexións sucadas polo río Ebro, desde o seu nacemento en Cantabria ata o seu curso medio en La Rioja e Aragón. Este é un territorio que ten como lingua común o castelán, se ben no caso de Aragón existen tamén o aragonés e o catalán como linguas propias, circunstancia que outorga ao proxecto un interese especial desde unha perspectiva lingüística.

O obxectivo é estudar 250 topónimos; en concreto, 50 por cada unha das 5 provincias que conforman as tres rexións, abarcando nomes de poboacións, corónimos, orónimos e hidrónimos, ademais dalgúns talasónimos no caso de Cantabria. Deste xeito, preténdese contribuír ao coñecemento profundo da toponimia de España dentro do macroproxecto mencionado.

Número de topónimos: 268 (Navarra: 111 / Álava: 56 / Bizkaia: 55 / Gipuzkoa: 46).

Criterios empregados para a elección de topónimos: 

O primeiro criterio á hora de elixir os topónimos foi que os nomes das provincias e das súas capitais estiveran presentes. 

O segundo criterio ten que ver co carácter dos nomes: nas catro provincias hai orónimos, hidrónimos e nomes de poboación, e tamén corónimos tradicionais. 

O terceiro criterio está relacionado coa etimoloxía dos topónimos, especialmente no caso de nomes de poboación: intentouse que houbera topónimos en orixe deantroponímicos e topónimos que nun prinicipio foran descritivos. En todos eles pretendeuse incluír nomes que teñan sufixos -vivos ou non- característicos da nosa toponimia. 

O cuarto criterio ten que ver coa presenza do romance, especialmente en Álava e Navarra, e en menor medida en Bizkaia. É dicir, elixíronse topónimos de orixe eusquérica e topónimos de orixe latina ou romance.