Ir o contido principal
Volver a ToponHisp
  • Consulta do dicionario
  • Resultados do proxecto
  • Bibliografía
  • Fontes
  • Histórico
  • Acceso investigadores
esglcaeupt-ptastan

Cortijena

Cortijena

Tipoloxía ou caracterización xeográfica

Paraje
Idioma do topónimo
Castellano

Derivado

CURTISIUS » -ĀNA, -ĀNU

Resumo xeral

Se trata de uno de los numerosos representantes del tipo toponímico formado por un antropónimo latino + el sufijo adj. –ANA, nombres que designan en su origen villae romanas. En este caso concreto, el antropónimo (el nombre del propietario del predio romano) es muy probablemente CURTISIUS.

Información específica de étimo para este topónimo

El nombre, a juzgar por la terminación –ena y la temprana documentación, constituye indudablemente un representante del copioso conjunto de los nombres latinos basados en la estructura antropónimo + sufijo adj. –ANA (Ruhstaller_1990: 47-48). El antropónimo en este caso debe ser CURTISIUS, según propuso  Pabón_1953: 102. El topónimo fue, pues, en su origen denominación de una villa romana propiedad de un terrateniente de nombre CURTISIUS.

La documentación medieval disponible, procedente del Repartimiento de Sevilla, aporta tres menciones del nombre como Cortixena. La grafía x parece reflejar una pronunciación con palatal sorda, solución posible a partir de un étimo *[VILLA] CURTISIANA. En cambio, parecen representar palatal sonora las dos variantes Corregina y Cornigena, igualmente presentes en el Repartimiento de Sevilla; sin embargo, estas variantes son claramente deformaciones a juzgar por la forma aún en uso. Debe tenerse en cuenta que la fiabilidad gráfica de la mencionada fuente a menudo es reducida (para una detallada valoración crítica del Repartimiento de Sevilla como fuente de documentación toponímica véase Ruhstaller_2025).

La propuesta alternativa de Pabón, que parte de un antropónimo latino CURTILIUS en lugar de CURTISIUS, presenta menor verosimilitud, pues el resultado esperable de la evolución fonética a partir de *CURTILIANA habría sido *Cortillena.

Documentación histórica

Antiga e medieval

1253: "en termino de Alcala de Guadayra, en Cortixena" (tres veces en ReptoSevilla, pp. 209, 210, 216). "...seys yugadas de heredad para pan a anno e uez en termino de Carmona, entre Guadaira e rio Salado, en Corregina (ReptoSevilla, p. 208); "...en termino de Carmona, entrre Guadayra e rio Salado, en Cornigena" (ReptoSevilla, p. 208)

Moderna

1506: Donadio de Cortixena (Donadíos, nº 177)

1773: "una pieza detierra distante desta Villa una Legua en el Pago de Cortigena [...] al Poniente la Laguna de Pegoja" (Ensenada Utrera, fol. 1330v); "Una piesa de oliuar al pago de los Lobos proximo a Cortijena distante desta villa una lengua" (CME Utrera, fol. 1576v).

1849: Pago Cortijena (DicMadoz, s.v. Utrera)

Stefan Ruhstaller Kuhne:  "Cortijena", 

Toponimia de las zonas central, sur e insular atlántica PID2020-114216RB-C66,proyecto de investigación financiado por el Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades, integrado en el Toponomasticon Hispaniae. 

[consultado en 04-11-2026].
Data: 06/06/2026
8502
no-portugues

Coordenades:-5.769367 37.236081

As coordenadas no estado español proceden do IGE

×Cerrar

Visualización de capas

One fine body…

Close Save changes
Transcrición fonética
[koɾti’hena]
Provincia
Sevilla
Poboación (INE)
Sen datos

Xentilicio e alcumes colectivos

Xentilicio(s)
Sen datos
Pseudoxentilicio(s)
Sen datos

Antropónimos orixinados polo topónimo

Apelido
Non xerou apelido
Nome
Non xerou nome persoal

Bibliografía específica

Non hai bibliografía

Sinaturas

Redacción: Stefan Ruhstaller Kuhne

Ministerio de ciencia
Xunta de Galicia
Instituto da Lingua Galega
UPNA
UAM
Universidad de Zaragoza

O proxecto I+D+I Toponomasticon Hispaniae está financiado polo MCIN/AEI/10.13039/501100011033/. A presente aplicación contou cunha axuda para a consolidación e estruturación de unidades de investigación competitivas da Xunta de Galicia (ED431C 2021/20).

Menú del pie

  • Políticas de privacidade
  • Políticas de cookies
  • Contacto
-
-
-
-